Belgrade Online: Zemunske kapije na mestu devastitane austrougarske kasarne

Kasarnu „Aleksa Dundić“, a pre toga „Konjičku školu“ sagradilia je Austrougrarska monarhija neposredno pred I svetski rat u zemunskom Gornjem gradu.

Nasledila ju je Vojska Kraljevina SHS (Jugoslavija) a deo poklonila Domu za slepe i slabovide (koriste je i danas).

Okupacijom zaposeli su je Nemci u tzv. Nezavisnoj državi Hrvatskoj, a posle rata u nju se uselila narodna vojska (JNA). Kao đake osnovne škole ovde su nas vodili na pokazno-taktičke vežbe (kada su pucali ćorcima), da bi zlokobnih 90-tih u njenim tamnim odajama delili pozive (one way ticket) za ratišta. U okviru nje jedno vreme je radio i vojni otpad.

Tokom NATO bombardovanja Srbije ova kasarna je pogođena i delom razrušena (noć između 4. i 5. aprila 1999.).

„Zemunsko sudište / gubilište”

🗺️ Dešifrovana tajna: Šta nam otkriva austrijska vojna mapa Zemuna iz 1788. godine?

Ova spektakularna vojna mapa, izrađena od strane austrijskih carskih inženjera na samom početku Austrijsko-turskog rata (1788), predstavlja pravi prozor u prošlost. Ona prikazuje Zemun (Semlin) tačno tri godine pre nego što će se u njega masovno doseliti Srbi iz Kočine krajine (1791) i udariti temelje današnjoj Gornjoj varoši.

Zahvaljujući hirurškoj preciznosti njenih autora, na mapi možemo pročitati i locirati ključne toponime starog Zemuna koji su decenijama zbunjivali istraživače.

⚖️ Istorijska istina o gubilištu kod Konjičke škole

Semliner Gericht (Gore desno): U prevodu „Zemunsko sudište / gubilište”. Direktno ispod ovog natpisa austrijski inženjer je nacrtao mali crni simbol vešala sa tri stuba i poprečnom gredom (u obliku slova П).

Natpis „Semliner Gericht” na mapi iz 1788. godine predstavlja krunski materijalni dokaz o postojanju zvaničnog civilnog gubilišta na tlu na kome će kasnije nići čuvena kasarna Konjičke škole.

Austrougarski zakoni su striktno naložili da se javna stratišta moraju nalaziti izvan naseljenog dela grada, na pustim livadama, ali blizu glavnih puteva. Svrha je bila surova – svako ko bi sremčkim drumom (današnjom ulicom Cara Dušana) prilazio Zemunu, morao je da prođe pored ovog mesta i vidi vešala kao jasnu državnu opomenu šta čeka kriminalce, razbojnike i buntovnike. Dok je prostor prema Dunavu i skretanju za Goveđi brod bio rezervisan za drugo staro groblje, ova poljana uz sam drum bila je mesto izvršenja kazni.

Ovo gubilište ostalo je aktivno na ovom prostoru više od jednog veka. Kada su Austrijanci 1875. godine podigli masivni zid nove Konjičke kasarne, vešala su se našla praktično priljubljena uz njen severni obod. Kako je država 1873. godine zabranila javna pogubljenja pred masom naroda na otvorenim ledinama, vojska i sud su koristili osamljene zidove kasarne i Batajničku trošarinu sa đermom kao prirodni paravan da sakriju stratište od očiju javnosti.

Osuđenici na smrt ovde su vešani tradicionalnim austrougarskim sistemom na stubu sa kratkim konopcem (giljotina se u Zemunu nikada nije koristila). Nakon izvršenja kazne, tela su po zakonu lišavana hrišćanske sahrane. Skidana su sa konopca i tajno ukopavana u neposrednoj blizini, na samim ledinama oko kasarne, u grobove bez krsta, imena i ikakvog obeležja, kako bi ih trava što pre prekrila, a narod zaboravio.

Vešala su sa ovog prostora trajno uklonjena tek 1905. godine, kada su prebačena u zatvorena dvorišta sudskih zgrada, a nekadašnje ledine i neobeležene grobove vremenom je u potpunosti progutao krug kasarne, na čijem mestu danas stoji stambeni kompleks „Zemunske kapije”.

Sada su je porušili bageri, a ovde će se graditi stanovi na površini od šest hektara oivičenih ulicama Cara Dušana, Filipa Višnjića, Šumadijskom i Zadužbinskom.Planirano je da se naselje zove Zemunske kapije.